على صراط مستقيم است: كه ما در نمازهاى خود از خدا مى خواهيم ما را به آن هدايت كند و خدا به ما دستور پيمودن آن را داده است و پيامبر اسلام به آن راه دعوت مى كرده است چنان كه در ذيل آية شريفة:
وَ اِنَكَ لَتَهْدى اِلى صِراطٍ مُسْتَقيمٍ. [۱]
همانا تو حتماً به صراط مستقيم هدايت مى كنى.
از امام باقر روايت شده است كه:
يعنى تو حتماً و قطعاً به ولايت على امر مى كنى و به سوى آن دعوت نمايى. [۲]
على امام مبين است: كه در قرآن از آن ياد شده است چنان كه خودش فرمود:
من قسم به خدا امام مبين هستم حق را از باطل تبيين و روشن مى كنم و اين را از رسول خدا به ارث برده ام.[۳]
على حبل الله و عروه الوثقى است: كه خداوند در قرآن مسلمانان را امر فرمود تا به آن تمسّك كنند و از اين كه مردم از اطراف آن متفرق و پراكنده شوند نهى فرمود. امام سجاد عليه السلام فرمودند:
پيامبر روزى در مسجد نشسته بودند و فرمودند: مردى از اهل بهشت بر شما وارد مى شود كه از چيزى كه برايش مهم است سؤال مى كند. بعد از مدتى مردى شبيه اهالى مصر وارد شد و بر پيامبر سلام كرد و پرسيد. در آية
وَاْعْتَصِموا بِحَبْلِ اللهِ جَميعاً وَ لا تَفَرََّقُوا [۴]
همگى به ريسمان الهى چنگ زنيد و پراكنده نشويد
منظور از اين حبل چيست؟
پيامبر مدتى سكوت كردند و سپس به حضرت على عليه السلام اشاره كرده فرمودند: اين است رشتة خدا كه هر كه به آن تمسّك جويد در دنيايش حفظ شده و در آخرت گمراه نگردد.
مرد حضرت على عليه السلام را در بر گرفت و گفت: به ريسمان خدا و به ريسمان رسولش آويختم. سپس خارج شد. در اين هنگام عمر از مسجد خارج شده و از مرد براى خودش طلب استغفار كرد. مرد گفت: آيا گفتگوى پيامبر را با من فهميدى؟
عمر گفت: بله مرد گفت: اگر به اين ريسمان متمسّك گردى خدا تو را بيامرزد والّا خدا تو را نيامرزد. [۵]
عروه الوثقى نيز كه در آيه الكرسى خداوند از آن ياد كرده است على بن ابى طالب عليه السلام است؛ چنان كه پيامبر فرمودند:
هر كه دوست دارد به عروه الوثقى متمسّك گردد بايد به محبت على بن ابيطالب تمسك جويد. [۶]
على با حق است و حق با على است: در اين مورد روايات فراوانى از اهل سنت و شيعه نقل شده است به عنوان مثال عايشه از پيامبر نقل مى كند كه:
حق با على -عليه السلام - است و على با حق است و از هم جدا نمى شوند تا اين كه در حوض كوثر بر من وارد شوند. [۷]
به علاوه آية تطهير در شأن آن جناب نازل شده و خداوند شهادت داده است كه هر گونه رجس و ناپاكى از آن حضرت زدوده شده است كه دال بر عصمت و طهارت هميشگى ايشان است. و بالاخره در پايان به اين نكته اشاره مى كنيم كه پيامبر اسلام در خانة تمام اصحاب جز در خانة على عليه السلام را به مسجد بست و در پاسخ بعضى از آنها گفت كه من اين كار را از جانب خود نكردم بلكه به فرمان الهى انجام دادم و اين فضيلتى انحصارى براى اهل بيت پيامبر مى باشد.
[۱] - شورى - ۵۲
[۲] - بحارالانوار - ۳۵/۳۶۷-ح۱۰ نقل از تفسير على بن ابراهيم
[۳] - بحارالانوار - ۳۵/۴۲۷-ح۱ نقل از تفسير على بن ابراهيم
[۴] - آل عمران - ۱۰۳
[۵] - بحارالانوار- ۳۶/۱۶-۱۵ح۳
[۶] - بحارالانوار-۳۶/۱۷- نقل از مناقب ابن شهر آشوب
[۷] - بحارالانوار-۳۸/۳۳نقل از كشف الغُمَّه